FDA चे नियंत्रण कुठे..?
ग्रामीण भागातील हजारो ग्राहकांची आठवडी बाजारांवर भिस्त; दिवाळीपूर्वी FDA ने तपासणी मोहीम राबविण्याची जागरूक नागरिकांची मागणी
जिंतूर : रत्नदीप शेजावळे
:- जिंतूर तालुक्यातील आठवडी बाजारांमध्ये उघड्यावर विक्रीसाठी मांडण्यात येणाऱ्या मसाल्यांसह विविध खाद्यपदार्थांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. जिंतूर तालुक्यातील ग्रामीण भागात भरणाऱ्या आठवडी बाजारात खुले विक्री होणारे काळे मसाले, वाटण मसाले, तयार मसाले, खाद्यतेल आणि इतर खाद्यपदार्थांपासून पेढा, चिवडा, खारा पोहे, स्पेशल चिवडा, गुळकाड्या, बालुशाही यांसारख्या गोड व चटपटीत पदार्थांचीही बाजारपेठेत खुलेआम विक्री होत आहे. मात्र, या पदार्थांची गुणवत्ता, स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन तपासले जाते का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. जिंतूर शहरासह बोरी, वस्सा, आडगाव बाजार, इटोली, भोगाव, येलदरी, अंबरवाडी, बामणी, वाघी आणि चारठाणा येथील आठवडी बाजारांमध्ये अन्नपदार्थांच्या विक्रीवर प्रभावी नियंत्रण ठेवण्याची गरज आहे. त्यातच दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर शहरातील कॉलनी-कॉलनीत फिरून खव्याची विक्री करणारे विक्रेतेही दिसू लागल्याने अन्न व औषध प्रशासनाच्या तपासणी यंत्रणेच्या कार्यपद्धतीबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
उघड्यावर खाद्यपदार्थ FDA ची नजर कुठे?
आठवडी बाजारांमध्ये विक्रीसाठी ठेवलेले काळे मसाले, वाटण मसाले आणि अन्य खाद्यपदार्थ धूळ, माती, धूर तसेच बाह्य घटकांच्या संपर्कात येतात. खाद्यतेल आणि इतर पदार्थांची विक्री करताना त्यांची गुणवत्ता, साठवणूक आणि स्वच्छतेचे निकष पाळले जातात का, याची तपासणी होणे आवश्यक आहे. विशेष म्हणजे जिंतूर तालुक्यात विक्री होणाऱ्या मसाल्यांची गुणवत्ता आणि त्यामध्ये भेसळ आहे किंवा नाही, याची अन्न व औषध प्रशासनाकडून आतापर्यंत नियमित तपासणी केली जाते का, याबाबत नागरिकांना स्पष्ट माहिती उपलब्ध होत नाही. मसाल्यांचे नमुने घेऊन प्रयोगशाळेत तपासणी केली जाते का, भेसळ आढळल्यास संबंधित विक्रेते किंवा उत्पादकांवर कोणती कारवाई झाली, याचा तपशीलही सार्वजनिक होणे गरजेचे आहे. केवळ संशय व्यक्त करण्याऐवजी प्रत्यक्ष नमुने संकलित करून तपासणी केल्यासच या प्रश्नाचे उत्तर मिळू शकते.
पेढा, चिवडा, बालुशाहीही उघड्यावर; दर्जाबाबत संशय
आठवडी बाजारांमध्ये पेढा, चिवडा, खारा पोहे, स्पेशल चिवडा, गुळकाड्या, बालुशाही यांसह विविध गोड पदार्थ आणि फराळाचे पदार्थ उघड्यावर ठेवून विक्री केले जात आहेत. या पदार्थांच्या निर्मितीसाठी वापरण्यात येणारे खाद्यतेल, तूप आणि इतर कच्चा माल कोणत्या दर्जाचा असतो, त्यांची साठवणूक कशी केली जाते आणि उत्पादनादरम्यान स्वच्छतेचे निकष पाळले जातात का, याची तपासणी होणे आवश्यक आहे. काही जागरूक नागरिकांनी या पदार्थांच्या निर्मितीमध्ये निकृष्ट दर्जाच्या खाद्यतेलासह कमी दर्जाच्या कच्च्या मालाचा वापर होत असल्याची शंका व्यक्त केली आहे. या शंकांची सत्यता तपासण्यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाने प्रत्यक्ष नमुने संकलित करून प्रयोगशाळेत तपासणी करावी. आकर्षक रंग, चव आणि कमी किमतीला भुलून ग्राहकांनी पदार्थ खरेदी करावेत; मात्र त्यांच्या सुरक्षिततेची खात्री कोण देणार, असा प्रश्न नागरिकांकडून उपस्थित केला जात आहे.
दिवाळीच्या खरेदीसाठी ग्रामीण ग्राहकांची आठवडी बाजारांवर भिस्त
दिवाळी हा ग्रामीण भागातील नागरिकांसाठी मोठ्या खरेदीचा सण असतो. प्रत्येक वेळी खरेदीसाठी शहरात जाण्याऐवजी अनेक ग्रामीण ग्राहक आपल्या जवळच्या आठवडी बाजारांनाच पसंती देतात. त्यामुळे दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर जिंतूर शहरासह तालुक्यातील विविध आठवडी बाजारांमध्ये हजारो नागरिक मसाले, खाद्यतेल, पेढा, चिवडा, बालुशाही आणि अन्य खाद्यपदार्थांची खरेदी करतात. अशा परिस्थितीत उघड्यावर विक्री होणाऱ्या खाद्यपदार्थांची गुणवत्ता आणि स्वच्छतेचा प्रश्न अधिक महत्त्वाचा ठरतो. ग्रामीण भागातील हजारो कुटुंबे या बाजारांमधून खरेदी करीत असताना त्यांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने प्रशासनाने दक्षता घेणे आवश्यक आहे. दिवाळीच्या गर्दीचा फायदा घेऊन निकृष्ट दर्जाचे किंवा नियमबाह्य खाद्यपदार्थ विकले जाणार नाहीत, यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाने दिवाळीपूर्वीच आठवडी बाजारांमध्ये विशेष तपासणी मोहीम राबवावी, अशी मागणी जागरूक नागरिकांकडून होत आहे.
दिवाळीत गल्लीबोळांत खव्याची विक्री; परवाना कोण तपासणार?
दिवाळीचा सण जवळ आला की जिंतूर शहरातील विविध कॉलन्यांमध्ये ग्रामीण भागातून येणारे काही विक्रेते घरोघरी आणि गल्लीबोळांत फिरून खव्याची विक्री करताना दिसतात. सणासुदीच्या काळात मिठाई, पेढे आणि अन्य गोड पदार्थ तयार करण्यासाठी खव्याला मोठी मागणी असते. मात्र, या खव्याचे उत्पादन कुठे होते, त्याची वाहतूक व साठवणूक कशी केली जाते, तो कोणत्या दर्जाच्या दुधापासून तयार केला जातो आणि विक्रेत्यांकडे अन्नसुरक्षा विभागाची आवश्यक नोंदणी किंवा परवाना आहे का, याबाबत नागरिकांमध्ये संभ्रम आहे. संबंधित विक्रेत्यांच्या नोंदणी व परवान्यांची पडताळणी झाली आहे का, याची माहितीही स्पष्ट होत नसल्याने प्रशासनाने या विक्रीकडे गांभीर्याने लक्ष देण्याची गरज आहे.
खव्याची गुणवत्ता आणि त्यामध्ये भेसळ आहे किंवा नाही, हे केवळ बाह्य स्वरूपावरून ठरवता येत नाही. त्यामुळे अन्न व औषध प्रशासनाने दिवाळीपूर्वी खव्याचे नमुने संकलित करून प्रयोगशाळेत तपासणी करावी. तसेच खव्याचा स्रोत, वाहतूक, साठवणूक आणि विक्रेत्यांची नोंदणी यांची पडताळणी करून नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई करावी. दिवाळीच्या तोंडावर बाजारात येणाऱ्या खव्याची तपासणी होणार की ग्राहकांनी केवळ विक्रेत्यांच्या शब्दावर विश्वास ठेवायचा, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
कारवाई कधी, की तक्रारीनंतरच जाग येणार?
जिंतूर शहरासह तालुक्यातील ग्रामीण आठवडी बाजारांमध्ये सर्वसामान्य नागरिक मोठ्या प्रमाणावर खरेदी करतात. विशेषतः लहान मुले, महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकही या बाजारांतून गोड पदार्थ, चिवडा, मसाले व अन्य खाद्यपदार्थ खरेदी करतात. दिवाळीच्या काळात खवा आणि मिठाईची मागणी वाढत असल्याने या पदार्थांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न अधिक महत्त्वाचा ठरतो. उघड्यावर विक्री होणारा प्रत्येक पदार्थ असुरक्षित आहे, असे गृहीत धरता येणार नाही; मात्र स्वच्छता, गुणवत्ता आणि नियमपालनाची खात्री करण्याची जबाबदारी प्रशासनाला टाळता येणार नाही.
अन्न व औषध प्रशासनाने जिंतूर तालुक्यातील आठवडी बाजारांमध्ये प्रत्यक्ष उतरून मसाल्यांपासून पेढा, चिवडा, बालुशाही, खाद्यतेल आणि दिवाळीत विक्री होणाऱ्या खव्यापर्यंत सर्व खाद्यपदार्थांची तपासणी करावी. विशेषतः मसाल्यांचे नमुने घेऊन त्यातील भेसळीचे प्रमाण तपासले जाते का, याबाबतची माहिती नागरिकांसमोर यावी. वर्षभर नियमित तपासणी होते का, याचाही खुलासा प्रशासनाने करावा. दिवाळीपूर्वी विशेष तपासणी मोहीम राबवून नियमभंग करणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाई करावी, अशी मागणी जागरूक नागरिकांकडून होत आहे.
________________________
Post a Comment