विधी शिक्षण हे समाजाला न्याय देणारे आणि लोकशाही बळकट करणारे माध्यम! – प्रा. डॉ. बी. एन. डोळे

मत्स्योदरी विधी महाविद्यालयात ‘दीक्षारंभ’ सोहळा दिमाखात संपन्न

जालना  :- विधीचे शिक्षण हे केवळ करिअर घडविण्याचे साधन नसून समाजातील प्रत्येक घटकाला न्याय मिळवून देणारे आणि लोकशाही व्यवस्था अधिक सक्षम करणारे महत्त्वपूर्ण माध्यम आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी कायद्याच्या पुस्तकांपुरता अभ्यास मर्यादित न ठेवता कायद्यामागील मूलभूत तत्त्वे, नैतिक मूल्ये आणि सामाजिक जबाबदारी यांचा सखोल अभ्यास करावा, असे प्रतिपादन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाच्या परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक प्रा. डॉ. बी. एन. डोळे यांनी केले.

           जालना येथील नामांकित मत्स्योदरी शिक्षण संस्थेच्या मत्स्योदरी विधी महाविद्यालयात शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ मध्ये प्रथम वर्षाला प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी शनिवार, दि. २४ ऑक्टोबर रोजी ‘लीगल ओरिएंटेशन अँड स्टुडंट्स इंडक्शन प्रोग्राम – दीक्षारंभ’ या विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. महाविद्यालयाच्या अंतर्गत गुणवत्ता हमी कक्षाच्या वतीने आयोजित हा सोहळा मान्यवरांच्या उपस्थितीत आणि उत्साही वातावरणात दिमाखात संपन्न झाला.

          या कार्यक्रमाला प्रमुख अतिथी व मार्गदर्शक म्हणून प्रा. डॉ. बी. एन. डोळे उपस्थित होते. मत्स्योदरी शिक्षण संस्थेचे प्रशासकीय अधिकारी डॉ. राहुल भालेकर आणि अंकुशराव टोपे महाविद्यालयाचे प्राचार्य प्रा. डॉ. दादासाहेब गजहंस यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

         कर्मयोगी अंकुशराव टोपे यांच्या प्रतिमेचे पूजन आणि दीपप्रज्वलन करून कार्यक्रमाची सुरुवात करण्यात आली. यावेळी ज्ञान, न्याय आणि सामाजिक उत्तरदायित्वाची मूल्ये जोपासण्याचा संदेश देण्यात आला.

         महाविद्यालयाच्या प्राचार्या डॉ. तरन्नूम शेख यांनी प्रास्ताविकातून महाविद्यालयाच्या शैक्षणिक परंपरेची माहिती दिली. विधी शाखेत नव्याने प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांचे स्वागत करताना त्यांनी विधी शिक्षणाचे महत्त्व, अभ्यासक्रमाची वैशिष्ट्ये आणि या क्षेत्रातील विविध संधी यांविषयी मार्गदर्शन केले.

         विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रवासाची सुरुवात योग्य दिशेने व्हावी, त्यांना महाविद्यालयीन वातावरणाची ओळख व्हावी आणि भविष्यातील व्यावसायिक वाटचालीसाठी आवश्यक दृष्टिकोन विकसित व्हावा, हा ‘दीक्षारंभ’ उपक्रमामागील प्रमुख उद्देश असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

मत्स्योदरी शिक्षण संस्थेचे प्रशासकीय अधिकारी डॉ.बी.आर.गायकवाड व सहप्रशासकीय अधिकारी डॉ. राहुल भालेकर यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करताना संस्थेच्या शैक्षणिक योगदानाचा          आढावा घेतला. ग्रामीण आणि शहरी भागातील विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध करून देत ज्ञानसंपन्न, सक्षम आणि सामाजिक जाणीव असलेले नागरिक घडविण्यासाठी संस्था सातत्याने प्रयत्नशील असल्याचे त्यांनी सांगितले.

         शिक्षणामुळे व्यक्तीच्या ज्ञानात भर पडण्याबरोबरच तिच्या विचारसरणीत सकारात्मक बदल घडतो. विद्यार्थ्यांनी शिक्षणाच्या माध्यमातून स्वतःची प्रगती साधताना समाजाप्रती असलेल्या कर्तव्यांचीही जाणीव ठेवावी. अभ्यासात सातत्य, शिस्त, मेहनत आणि प्रामाणिकपणा या गुणांच्या बळावर यशस्वी वाटचाल करावी, असे आवाहन त्यांनी केले.

         प्रमुख मार्गदर्शक प्रा. डॉ. बी. एन. डोळे यांनी आपल्या मार्गदर्शनातून विधी शिक्षणाची व्यापक सामाजिक भूमिका अधोरेखित केली. कायद्याचे शिक्षण घेताना विद्यार्थ्यांनी केवळ परीक्षेत चांगले गुण मिळविण्यावर लक्ष केंद्रित न करता कायद्याची मूलभूत तत्त्वे समजून घेण्यावर भर द्यावा, असे त्यांनी सांगितले.

         विधी क्षेत्रात काम करणाऱ्या व्यक्तीवर नागरिकांना न्याय मिळवून देण्याची आणि संविधानिक मूल्यांचे संरक्षण करण्याची महत्त्वपूर्ण जबाबदारी असते. त्यामुळे भावी वकिलांनी ज्ञानासोबतच प्रामाणिकपणा, नैतिकता, संवेदनशीलता आणि सामाजिक बांधिलकीही जोपासली पाहिजे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

         बदलत्या तंत्रज्ञानाच्या युगात कायदेशीर क्षेत्राचे स्वरूप वेगाने बदलत असून, नव्या आव्हानांसोबत अनेक संधीही निर्माण होत आहेत. या परिस्थितीत विद्यार्थ्यांनी अद्ययावत ज्ञान मिळविणे, चिकित्सक विचारसरणी विकसित करणे आणि समाजातील प्रश्नांकडे कायद्याच्या दृष्टिकोनातून पाहण्याची क्षमता आत्मसात करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

         विधी शिक्षणाचा उपयोग समाजातील वंचित, दुर्बल आणि गरजू घटकांना न्याय मिळवून देण्यासाठी व्हावा. कायद्याचा अभ्यास करताना त्यामागील सामाजिक उद्देश समजून घेतल्यास विद्यार्थ्यांना भविष्यात जबाबदार विधिज्ञ म्हणून कार्य करता येईल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला. यावेळी त्यांनी नव्याने प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांना उज्ज्वल भविष्यासाठी शुभेच्छा दिल्या.

विधी शाखेत प्रवेश घेणे हा विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यातील महत्त्वाचा टप्पा आहे. या प्रवासात अभ्यासाबरोबरच वाचनाची सवय, कायद्याविषयी जिज्ञासा, सामाजिक प्रश्नांचे आकलन आणि घटनात्मक मूल्यांची जाणीव विकसित करणे गरजेचे आहे. ‘दीक्षारंभ’सारख्या उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांना आपल्या शैक्षणिक उद्दिष्टांची स्पष्टता मिळते आणि भविष्यातील वाटचालीसाठी आत्मविश्वास निर्माण होतो.

         मत्स्योदरी विधी महाविद्यालयाच्या या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांना विधी शिक्षणाची दिशा, व्यावसायिक जबाबदारी आणि सामाजिक योगदानाचे महत्त्व समजून घेण्याची संधी मिळाली. ज्ञान, नैतिकता आणि न्यायनिष्ठा या मूल्यांच्या आधारावर भावी विधिज्ञ घडविण्याच्या दृष्टीने हा कार्यक्रम मार्गदर्शक ठरला.

या कार्यक्रमाला अंकुशराव टोपे महाविद्यालयाचे प्राचार्य प्रा. डॉ. दादासाहेब गजहंस, कार्यक्रमाचे समन्वयक प्रा. गोरे एस. जे., प्रा. पवार आर. पी., प्रा. जोशी व्ही. एस., प्रा. शेख एच. एम., महाविद्यालयातील प्राध्यापकवृंद, शिक्षकेतर कर्मचारी आणि प्रथम वर्षातील विधी शाखेचे विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

         प्रा. पटेकर एस. यू. यांनी कार्यक्रमाचे प्रभावी सूत्रसंचालन केले, तर प्रा. हंगरगे एस. डी. यांनी उपस्थितांचे आभार मानले. उत्साहपूर्ण वातावरणात आणि विद्यार्थ्यांना नवी प्रेरणा देत या ‘दीक्षारंभ’ सोहळ्याची सांगता झाली.

         एकूणच, विधी शिक्षणाच्या माध्यमातून न्यायनिष्ठ, जबाबदार आणि समाजाभिमुख विधिज्ञ घडविण्याचा संदेश देणारा हा उपक्रम विद्यार्थ्यांच्या नव्या शैक्षणिक प्रवासाची प्रेरणादायी सुरुवात ठरला.

________________________